موسسه حقوقی عدل فردوسی
انجام اموروکالت و ارائه خدمات حقوقی
ferdose.ir
صفحات وبلاگ
کلمات کلیدی مطالب
- ۱۳٩۱/۱٢/۱٥

بند 17 سند چشم‌انداز بیست‌ساله کشور ضمن بررسی مسأله اطاله دادرسی به قوه قضاییه تکلیف کرده است که موانع موجود در این زمینه را برطرف نماید. برهمین اساس پیشتر ریاست وقت قوه‌ قضاییه دستور‌العمل‌ شماره یک رفع اطاله دادرسی را تصویب نمود که براساس آن و به منظور رفع یکی از عوامل اطاله (عدم آگاهی مراجعه‌کنندگان به مراجع قضایی‌)، تشکیل واحد ارشاد و معاضدت قضایی تجویز شد.



ارشـاد و معاضـدت قضـایی


قاضی مهدی رضایی

بند 17 سند چشم‌انداز بیست‌ساله کشور ضمن بررسی مسأله اطاله دادرسی به قوه قضاییه تکلیف کرده است که موانع موجود در این زمینه را برطرف نماید. برهمین اساس پیشتر ریاست وقت قوه‌ قضاییه دستور‌العمل‌ شماره یک رفع اطاله دادرسی را تصویب نمود که براساس آن و به منظور رفع یکی از عوامل اطاله (عدم آگاهی مراجعه‌کنندگان به مراجع قضایی‌)، تشکیل واحد ارشاد و معاضدت قضایی تجویز شد.
براساس این دستورالعمل در هر واحد قضایی از جمله دادگستری، مجتمع قضایی، دادگاه بخش و دادسراها مجموعه‌ای تشکیل می‌شود و در دسترس مراجعه‌کنندگان قرار می‌گیرد تا چنانچه شخص نیاز به راهنمایی و معاضدت قضایی داشته باشد، کارشناسان این مرکز وی را در حدود مقررات ارشاد نموده و در صورت لزوم برای افراد ناتوان متون قضایی مورد نیاز را تنظیم یا ارشاد به تنظیم کنند.
از نظر اداری و جایگاه تشکیلاتی، معاون آموزش رئیس‌کل دادگستری هر استان به عنوان مسئول واحد ارشاد و معاضدت عهده‌دار تاسیس، نظارت و اداره این واحد است که با انتخاب مسئول واحد ارشاد و معاضدت مقدمات تاسیس آن‌را فراهم می‌کند. با رعایت اولویت بین قضات بازنشسته که مایل به فعالیت در این مرکز هستند و با استفاده از وکلا و مشاوران حقوقی دارای پرونده وکالت و مشاوره و در صورت عدم امکان و ایجاد ضرورت، تامین نیرو از میان کارمندان مجرب که در اصطلاح به آن‌ها کارشناس واحد ارشاد می‌گویند، این اشخاص به راهنمایی و معاضدت مراجعین می‌پردازند.
باید توجه داشت که یکی از عواقب ناآگاهی مردم به حقوق قانونی خویش، مراجعه مکرر و تشکیل پرونده‌‌های ناقص و اشتباه است که شامل بخش مهمی از پرونده‌های وارده به مراجع قضایی می‌گردد. وجود کارشناس هنگام طرح پرونده‌ها و راهنمایی مردم مانع از تشکیل این‌گونه پرونده‌هاست. از سویی ناآگاهی مردم در اقدام به موقع و طرح خواسته‌ها در طول جریان دادرسی باعث می‌شود پرونده‌ها مطابق مقررات تشکیل شود اما به دلیل رعایت نکردن موارد قانونی و اقدام به موقع یا عدم اجرای وظایف قانونی و تکالیف طرفین از سوی قضات مختومه گردد. در حالی که اگر مراجعه‌کننده به موقع به تکالیف قانونی‌اش عمل می‌کرد، این پرونده‌ها پایان مراحل دادرسی مسیر قانونی را طی می‌نمود و تکلیف موضوع مورد اختلاف روشن می‌شد. چه بسا با مختومه شدن چنین پرونده‌هایی، ذینفع اقدام به تشکیل پرونده جدید نموده یا با اعتراض و تجدید‌نظرخواهی، مرحله دادرسی طولانی‌تر می‌شود و همه این موارد از مصادیق اطاله دادرسی است که مداخله کارشناسان واحد ارشاد از وقوع آن جلوگیری می‌کند.
یکی دیگر از اهداف تبیین شده درباره واحد ارشاد و معاضدت، سعی در ایجاد صلح و سازش بین طرفین است. دعوت به سازش و مصالحه، تکلیف هر مسلمان است و این تکلیف در قوانین به صراحت تاکید شده است و آیات و احادیث بسیاری به اهمیت و پاداش اخروی آن پرداخته‌اند و گام برداشتن در این مسیر را همتراز جهاد و سال‌ها عبادت می‌شمارند. واحد ارشاد با توجه به ترکیب به کار گرفته شده و بر‌اساس اهداف تبیینی در دستورالعمل مذکور وظیفه تلاش در راستای سازش بین طرفین را نیز دارد تا با ایجاد رضایتمندی بین مراجعان از ورود پرونده جدید به محاکم نیز جلوگیری نماید تا حجم پرونده‌های وارده کاهش یافته و جریان دادرسی نسبت به پرونده‌های جریانی طولانی نگردد.
از دیگر اهداف این واحد تسهیل دسترسی مردم به وکلای معاضدتی و بهره‌مندی از توان علمی ایشان در کنار مراجعان و در طول جریان دادرسی است. بخشی از مردم قادر به فهم همه مسائل قضایی و پیگیری آن به‌طور مطلوب نبوده و توان مالی کافی برای پرداخت حق‌الوکاله که اغلب خارج از تعرفه قانونی است را ندارند. بر‌اساس قانون وکالت هر وکیلی که از مراجع قانونی پروانه وکالت دریافت کند، باید سالیانه سه پرونده را به‌طور مجانی با ارجاع مراجع ناظر بر وی انجام دهد که به این‌گونه انتخاب وکیل، «وکالت معاضدتی» گفته می‌شود. واحد ارشاد در مراجع قضایی وظیفه دارد با شناسایی افراد نیازمند و بی‌بضاعت، فرم‌های مربوط به درخواست وکیل معاضدتی را در اختیار آنها قرار داده و پس از تکمیل آن را به کانون وکلا یا واحد مشاوران قوه قضاییه ارسال نماید تا هیات تصمیم‌گیرنده بر‌اساس شرایط اولویت و نوبت، یکی از وکلای رسمی را به فرد نیازمند معرفی نماید. در این شرایط ممکن است حق‌الوکاله به‌طور کامل حذف و وکالت معاضدتی رایگان انجام شود یا ممکن است بخشی از آن بخشیده و مابقی دریافت شود و یا احتمال دارد به‌طور قسطی دریافت گردد.
از دیگر وظایف واحد ارشاد و معاضدت، تسهیل دسترسی به ادارات و نهادهای مرتبط با آن واحد قضایی به تسریع در پاسخگویی نیازها و مکاتبات و استعلامات قضایی می‌باشد که با توجه به تخصص و شرح وظایف قضایی واحد مذکور با ادارات مرتبط، نمایندگی و یا دفتر تاسیس نماید که مکاتبات و مراجعات به خارج از محیط واحد قضایی کشانده نشود و در همان دفتر به فوریت پاسخ داده شود. به‌طور مثال در دادسرای امور جنایی، استعلام سوابق کیفری، انگشت‌نگاری و چهره‌نگاری کاربرد فراوانی دارد و در شعب بازپرسی دسترسی به این موارد ضروری است و چنانچه بخواهند این موارد را از ادارات تشخیص هویت، کشف جرایم و آگاهی استعلام نمایند، فرد مظنون باید روزها تحت نظر و بازداشت باشد تا پاسخ لازم واصل گردد. در حالی که با استقرار دفاتر نمایندگی یا کارشناسان این مجموعه در کنار مجتمع‌های قضایی می‌توان در کمتر از یک روز پاسخ استعلام قضایی را تهیه و ارسال داشت. بدین ترتیب ضمن تسریع در دادرسی از بازداشت غیرضروری اشخاص مظنون نیز جلوگیری می‌شود. همچنین در دعاوی مربوط به خانواده از جمله مهر‌المثل، نفقه معوقه زوجه و اولاد، اجرت‌المثل و... ارجاع به کارشناس ضروری بوده و به طور معمول قرار کارشناسی از بدو صدور ابلاغ، تودیع دستمزد کارشناسی، استمهال در بیان وجود، تعیین مدت جهت ارائه دلایل کارشناسی و مهلت کارشناس جهت تنظیم نظریه ماه‌ها طول می‌کشد. ولی با استقرار واحد کارشناسی، انجام امور اداری ابلاغ، دسترسی طرفین به کارشناسی، ارائه دلایل و اطلاعات و اعلام نظر کارشناس می‌تواند در مدت زمانی بسیار کوتاه و گاه چند ساعته انجام شود.
مسئول واحد ارشاد و معاضدت قضایی با کارشناسی دقیق و نیازسنجی امکانات موجود و تاسیسات شبکه رایانه‌‌ای و نیروهای مجرب هر یک از این ادارات را در مجتمع قضایی حوزه فعالیت خود مستقر و به گونه‌ای برنامه‌ریزی می‌نماید که نیازهای قضایی قضات در پرونده‌ها در کمترین زمان و نزدیک‌ترین فاصله انجام گیرد تا بدین ترتیب ضمن جلوگیری از اطاله دادرسی، از سفرهای غیرضروری مراجعان در سطح شهر و احتمال فرار و تبانی مجرمین و متهمان نیز جلوگیری شود.
همچنین در بخشی از این دستورالعمل شرایطی پیش‌بینی شده که ممکن است برخی افراد سوال‌ها و ابهاماتی داشته یا با مشکلات قضایی روبه‌رو شوند که بدون مراجعه به مراجع قضایی و با مشاوره تلفنی بتوان راهنمایی لازم را به عمل آورده و از مراجعات بیهوده و مکررشان جلوگیری نمود. بر این اساس با تشکیل معاونت آموزش مردمی قوه قضاییه و تماس با سامانه مشاوره تلفنی 129 و به کارگیری قضات، وکلا و کارشناسان حقوقی در مقام پاسخ به سوالات و انتقادات مردمی پرداخته و بخشی از نیازهای مردمی را برآورده سازد. بدین ترتیب افرادی که در تنظیم روابط حقوقی، خانوادگی و کیفری دچار ابهام و مشکل بوده با مشاوره محدود به زمان و تلفنی می‌توانند از ارشاد لازم بهره‌مند گردیده و از مراجعه مستقیم به مراجع قضایی بی‌نیاز گردند.
* رئیس شعبه 39 دادگاه تجدیدنظر استان تهران و مدرس دانشگاه

http://www.iran-newspaper.com/1391/12/15/Iran/5315/Page/16/Index.htm#

موسسه حقوقی عدل فردوسی
مو سسه حقوقی عدل فرد وسی . ( شماره ثبت 27794 ) ارائه خدمات حقوقی و انجام وکالت در مراجع قضایی آدرس : تهران - خیابان انقلاب - اسلامی - بین فردوسی و لاله زار - پلاک 630 - واحد 9 -- تلفن تماس تهران : 66342328____ 66729171
نویسندگان وبلاگ:
مطالب اخیر:
کدهای اضافی کاربر :